Üst Bacak Çaşması Sorunu Koşularda

Koşuya yeni başlayan pek çok kişi, ilk birkaç haftada nefes darlığından ya da bacak ağrısından çok daha sinsi bir sorunla tanışır: uyluk içlerinin birbirine sürtünmesiyle oluşan kızarıklık, yanma ve tahriş. Halk arasında çaşma ya da pişik denen bu durum, cildin nemli ortamda tekrar tekrar sürtünmesinden kaynaklanır. Ciddi bir yaralanma değildir; ancak duş alırken canınızı yakacak, ertesi gün koşu ayakkabınızı bağlamaktan vazgeçirecek kadar rahatsız edici olabilir. İyi haber şu ki neredeyse tamamen önlenebilir bir sorundur.

Çaşma Neden Oluşur?

Cilt üzerinde üç etken bir araya geldiğinde tahriş kaçınılmaz hale gelir: sürtünme, nem ve tuz. Adım başına uyluk içleri birbirine değer; ter cildi yumuşatır ve koruyucu yağ tabakasını inceltir; terin kuruyunca bıraktığı tuz kristalleri ise zımpara gibi davranır. Uzun koşularda binlerce kez tekrarlanan bu temas, önce kızarıklık, sonra yanma, en sonunda da açık tahrişle sonuçlanır.

Sanılanın aksine bu sorun yalnızca kilolu koşucularda görülmez. Bacak yapısı, kalça genişliği, koşu mesafesi, hava sıcaklığı ve özellikle kıyafet seçimi en az vücut ölçüleri kadar belirleyicidir. Zayıf ama yanlış şort giyen bir koşucu, doğru ekipmanla koşan daha iri birinden çok daha fazla zorlanabilir.

Adım Adım Korunma Yöntemi

1. Kıyafeti pamuktan yana değil, teknik kumaştan yana seçin. Pamuk teri emer ve üzerinde tutar; ıslak pamuk hem ağırlaşır hem de cilde yapışarak sürtünmeyi artırır. Poliester, poliamid ya da elastan karışımlı, nem yönetimi yapan kumaşlar teri dışarı taşır ve hızla kurur. Bu, çaşmaya karşı atabileceğiniz en etkili tek adımdır.
2. Bol şort yerine sıkı taytlı model tercih edin. Bacak arasında hareket eden, yukarı doğru kıvrılan bol şortlar tahrişin başlıca sebebidir. Uyluk boyunu kaplayan sıkı bir tayt ya da içinde iç şort bulunan "2'si 1 arada" modeller, cildin cilde değmesini engeller. Şortun paçası uyluğun en kalın yerinden birkaç santim aşağıda bitmelidir; tam sürtünme bölgesinde biten dikişler daha da rahatsız edicidir.
3. Dikişlere ve etiketlere dikkat edin. Yeni bir kıyafeti ilk kez uzun bir koşuda denemeyin. Dikiş yerlerinin kalın olduğu, iç etiketin kesilmediği ürünler tek bir çıkışta bile iz bırakabilir. Kıyafeti önce kısa bir antrenmanda test edin.
4. Bariyer ürünü kullanın. Koşudan hemen önce uyluk içlerine kayganlaştırıcı bir tabaka uygulayın. Eczanelerde bulunan sürtünme önleyici stick ürünler, vazelin ya da kalın kıvamlı nemlendirici barajlar bu iş için uygundur. Ürünü ince değil, hafif görünür bir tabaka halinde sürün; ter aktıkça bir kısmı kaybolacaktır. Bir saatin üzerindeki koşularda yanınızda küçük bir stick taşımak işe yarar.
5. Cildi koşu dışındaki saatlerde besleyin. Kuru ve çatlamış cilt sürtünmeye çok daha çabuk teslim olur. Duştan sonra nemlendirici kullanmak, çok sıcak suyla uzun duşlardan kaçınmak ve sert sabunlar yerine yumuşak temizleyiciler tercih etmek uzun vadede fark yaratır.
6. Susuz kalmayın. Yeterince su içmeyen bir koşucunun teri daha yoğun tuz içerir ve bu tuz cildi daha çok tahriş eder. Sıvı tüketimi konusundaki temel kuralları uygulamak, sadece performansı değil cilt sağlığını da destekler.
7. Koşudan hemen sonra duş alın. Kurumuş teri cildin üzerinde bırakmayın. Ilık suyla durulayın, bölgeyi ovmadan kurulayın ve gerekiyorsa çinko oksit içeren bir pişik kremi ya da hafif bir onarıcı ince tabaka halinde uygulayın. Toparlanma rutinini uygularken cilt kontrolünü de alışkanlık haline getirin.
8. Tahriş oluştuysa mesafeyi kısaltın. Açık tahriş varken uzun koşu yapmak iyileşmeyi günlerce geciktirir. İki üç gün yürüyüş ya da bisiklet gibi sürtünme yaratmayan bir alternatife geçmek, haftalık programınızı tamamen bozmaktan iyidir.

Sık Yapılan Hatalar

• "Alışırım" diye devam etmek. Cilt sürtünmeye alışmaz; tahriş her koşuda derinleşir. Tedbir almadan devam etmek, birkaç gün koşamamakla sonuçlanır.
• Pudra kullanmak. Talk pudrası ilk yarım saatte kuruluk hissi verse de terle birleşince topaklanır ve sürtünmeyi artırır. Kayganlaştırıcı bariyer daha güvenilirdir.
• Kıyafeti bir beden büyük almak. Bol kumaş daha fazla hareket, daha fazla hareket daha fazla sürtünme demektir. Tayt tarzı giysilerde vücuda oturan doğru beden esastır.
• Yalnızca uyluk içlerine odaklanmak. Koltuk altı, göğüs uçları, sütyen bantlarının değdiği bölge ve çorabın bittiği yer de aynı mekanizmayla tahriş olur. Bariyer ürününü bu noktalara da uygulayın.
• Yeni ekipmanı yarış günü denemek. Ayakkabı seçiminde geçerli olan "yarışta yeni bir şey denenmez" kuralı kıyafet için de aynen geçerlidir.
• Enfeksiyon belirtilerini görmezden gelmek. Tahriş bölgesinde artan ağrı, sızıntı, koku veya ateş varsa bu artık basit bir sürtünme değildir; hekime başvurmak gerekir.

Özet

Uyluk iç